|
Deel 67:
Meers, de wegen van Kleine Meers.
|
Net als de wisseling van de naam Kleine Meers voor verwarring zorgt, geldt
dit ook
voor de namen van de straten en veldwegen. Het lijkt wel of alle namen van
de straten en wegen in de loop der tijd een of meerdere keren veranderd
zijn. Voor zover niet anders wordt aangegeven hanteren we als oudste namen,
de namen zoals die zijn vastgelegd door de gemeente Elsloo rond 1900. Ook
wordt uitgegaan van de wegen zoals die rond 1950 bestonden.
Lindendriesstraat.
De Lindendriesstraat in Kleine Meers loopt nu dood tegen de dijk. Zoals
eerder beschreven liep deze eens door tot aan de overkant van de Maas om
vervolgens aan te sluiten op de weg over de Lindendries naar Elsloo. Aan deze laatste Lindendries heeft de straat haar huidige naam te danken. De Lindendriesstraat (bedoeld wordt hier het ouder gedeelte) heette in de 19e
eeuw Meerserstraat. In 1942 staat de straat te boek als Koestraat (inclusief
het nieuwe gedeelte van de Lindendriesstraat naar de Veldschuur). Dit
laatste stuk noemde men tegelijkertijd Dijkerweg. De alleroudste ons bekende
naam voor het nieuwe gedeelte van de Lindendriesstraat is Veestraat. De
namen Vee- als Koestraat, verwijzen naar het oudste Meers. Dit waren de
wegen waarover men het vee vanuit de afgespoelde kern van Meers naar de
toenmalige weidegebieden dreef.
Zwarte Laakstraat.
Vanuit de Lindendries loopt de Zwarte Laakstraat. Laaknamen komen veel
voor in het Maasdal b.v. in Ohe en Laak. Laak is een heel oud woord voor een
poel water of zeer drassig gebied, het Engelse woord lake voor een meer is
hier verwant aan.
Nu loopt de straat dood met aan het einde aan de voet van de kanaaldijk een
klein bosje. Dit bosje noemt men in Meers “de Zavel”. Zavel is klei gemengd
met zand.
|
Kleine
Meers in 1723 en in 2000. De oude wegstructuur kan men in het huidige
wegenpatroon nog duidelijk herkennen. Men kan de heggen rond Kleine
Meers goed herkennen maar ook de dan nog zeer sporadische huizen. De
Zwarte Laakstraat bestaat in 1723 blijkbaar nog niet, wel de naam voor
het gebied waar dijken en wegen zich (nog) snijden.Ook ziet men de
naam Veestraat voor de latere (nieuwe) Lindendriesstraat.
|
|
 |
Kleine
Meers 1942 (althans het deel dat onder Elsloo viel). Hier ziet men ook
het verloop van de grens met Stein. De oude grensbeschrijving hier
(zie ook voorafgaande artikelen) luidde: ….. ind van Meertensgheer op
Swerten Driessch, van Swerten Driessche die ghewaende op tot Hegghen
toe…… Hieruit kan men afleiden dat de Steinderdijk vanaf de Veldschuur
tot aan Kleine Meers over de “Swerten
Dries” . (Het ligt voor de hand dit te lezen als Zwarte Dries maar een
swert was ook een zwaard.) Een driesnaam duidt op een
(tijdelijk)weidgebied. Misschien was de Koestraat een veedrift naar
deze dries? |
Meerser Koestraat
In Kleine Meers bestaat er nog een Koestraat, de Meerserkoestraat.
Deze loopt vanaf de Lindendriesstraat naar de weg naar de brug van Stein.
Ook deze Koestraat kan teruggaan op een veedriftnaar een weidegebied. Waar
dit lag is ons niet duidelijk. Voor de hand ligt dit te zoeken tussen Stein
en Meers. Inderdaad lag voor de aanleg van het Julianakaal tussen Meers en
Stein een drassig weidegebied. (Welk overigens deels nog bestaat tussen de
kanaaldijk en het kasteel van Stein). De Meerser Koestraat buigt hier echter
eerder van af dan dat ze er naar toe gaat. Voor een aannemelijke bepaling
van het gezochte weidegebied ontbreken hier concrete aanwijzingen.
|
Waar de Maas loopt lag de
Lindendries en op de plaats van het Julianakanaal de Pas en de Kuulkes.
|
 |
|
 |
|
1925 Het gebied tussen
Meers en Stein voor de aanleg van het kanaal. Hier ziet men
goed de verbindingen met Stein. Tussen het kasteel en de Maas
ligt “de Pas” . In het midden ligt “ein“Kuulke” met een huis
er naast. Dit gebied is “in de Kuulkes” Het huis was
eeuwenlang een cafe op de route tussen Meers en Stein lang
bewoond door de familie van Mulken. Die kwamen “oet de Kuulkes”.
Verder zien we de benamingen Op de Steen en Korenweijer (weijer
betekend vijver).
Het woord pas komt vaak in het Maasdal voor (b.v. in Bunde en
Roosteren). Pas betekend hier geen doorgang, maar weidegebied.
(In het Engels zit dat nog in pasture, weide). Ook kwamen we
in Elsloo “ de Pastorie” tegen als veldnaam. Dit hoeft niets
met een pastoor te maken te hebben, maar met pasture. Een
ander gedeelte was “de Kuulkes”, ongetwijfeld verwijzend naar
de laagten in dit gebied.
|
|
 |
Kleine
Meers vanaf de kanaaldijk met de Meerser Eindstraat. Kleine Meers kent
nu een vrij dichte bebouwing. |
Eindstraat.
De straat die in het verlengde van de Past Erkenstraat richting brug gaat,
is de
Meersereindstraat. Ook voor de aanleg van het kanaal was dit een onderdeel
van de verbinding tussen Groot Meers en Stein. De naam hoeft niet zo oud te
zijn (zie ook het Einde in Catsop) maar een voorafgaande wij ook niet. Het
einde was het einde van de bebouwing van Meers in de richting van Stein. De
buurtvereniging die heel
Kleine Meers omvat heet hiernaar “Gen Einj” .
|
 |
Kleine
Meers in 1935 (na de aanleg van het kanaal). De huidige wegen zijn
duidelijk te herkennen. Bij de Zwarte Laakstraat zien we iets
opmerkelijks. De huidige straat
Buigt af naar een parrallel lopende straat ervoor. Deze bestaat niet
meer maar liep ooit rechtdoor het kanaal naar Stein. Tussen de Pastoor
Erkenstraat en de Maasdijk liep er achter de Lindendriesstraat een
niet meer bestaand voetpad.Ook valt op dat Kleine Meers bestond uit
enkele huizen met grote open ruimtes ertussen. |
Pastoor Erkensstraat.
Vanouds de verbindingsweg tussen Groot en Kleine Meers door de Koele.
Genoemd naar een van de pastoors van Meers. In 1942 heeft de weg tot aan de
kerk de naam Kleine Meers. Daarvoor heette de hele weg tot aan de Grote
Straat het Meerser-straatje.
De Kampstraat.
Aan de andere kant van de grote dijk in het verlengde van de
Lindendriesstraat ligt de Kampstraat of Kamperstraat. Ooit een onderdeel van
de kern van Meers vervalt deze later tot veldweg. Een Kamp is een omheind
tuinencomplex (zie eerdere uitleg onder Elsloo).Mogelijk zijn er na het
verdwijnen van de bebouwing langs de Kampstraat de percelen in gebruik
gebleven als tuinen met een gezamenlijk afscheiding, een kamp dus. Zoals we
eerder al aangaven, vermoeden we dat de Kampstraat een onderdeel is geweest
van de oudste kern van Meers waarvan de huidige Lindendriesstraat de uitloop
is geweest in de vorm van een veedrift.
|