woensdag, 11 november 2009 18:37
Gliese 581 C
Franse, Portugese en Zwitserse sterrenkundigen hebben in 2007 voor het eerst een planeet ontdekt buiten ons zonnestelsel, die erg lijkt op de aarde. Op de planeet is, in theorie, leven mogelijk.
Op de oppervlakte van de planeet, de 'Gliese 581 C', heerst een aangename temperatuur tussen nul en veertig graden Celsius. Hij bevindt zich op ruim twintig lichtjaren van de aarde, wat wil zeggen dat je er vele eeuwen over zou doen om ernaartoe te reizen.
De planeet draait rond de ster Gliese 581, een 'rode dwerg'. Hoewel de planeet vier keer dichter bij de ster staat dan de aarde bij de zon, is de temperatuur er toch aangenaam. Dat komt omdat een rode dwerg, een ster aan het einde van zijn levenscyclus, veel minder warmte uitstraalt dan een ster zoals de zon.
De planeet is ontdekt door een team rond Stéphane Udry en Michel Mayor van de sterrenwacht van Genève. Mayor was degene die in 1992 de eerste planeet buiten ons zonnestelsel ontdekte.
De planeet is anderhalf keer zo groot als de aarde en ongeveer vijf keer zo zwaar. ''Volgens onze modellen is de oppervlakte er ofwel rotsachtig of goeddeels ingenomen door oceanen,'' zei Udry.
Er is een goede kans dat de oceanen op de nieuwe planeet met water zijn gevuld. Water en een gematigde temperatuur zijn de voornaamste voorwaarden voor de ontwikkeling van leven. ''Er zijn natuurlijk nog andere elementen nodig voor leven, zoals koolstof en stikstof, maar die zijn waarschijnlijk wel voorhanden,'' aldus Thierry Forveille, een ander lid van het het Europese team ruimteonderzoekers.
De planeet is niet zelf gefotografeerd, maar geeft zich bloot door de lichte tuimelbeweging waartoe hij door zijn omloop de ster, de spil van het verre zonnestelsel, dwingt. De beweging is te vergelijken met die van een hamerslingeraar, die ook gaat bewegen ten opzichte van zijn hamer, als hij die ronddraait.
Of er werkelijk water aanwezig is op Gliese 581 C, kan alleen aan de hand van speciale opnames worden vastgesteld. Maar voor opnames op zo'n afstand zijn nog geen instrumenten beschikbaar. Dat moet binnen afzienbare tijd wel mogelijk zijn met de nieuwe Amerikaanse James Webb-telescoop, of met de Europese Corot-satelliet.
Of de mens ooit een sonde naar de nieuwe planeet zal sturen? Udry is sceptisch. ''Hij bevindt zich op te grote afstand. Als we ooit een tiende van de lichtsnelheid zouden bereiken, wat op zichzelf al een prachtige prestatie is, dan hebben we nog twee eeuwen nodig.''
Hier meer informatie en beelden van Gliese 581 C
© Het Parool, 25-04-2007
Onder de atmosferische klanken van "Microscopic" (1995) door de Engelse toonkunstenaar GAS, kunt u op de onderstaande video een reis (u passeert Gliese 581 C) in het oneindige beleven!
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De grootte van theoretisch bewoonbare zonen bij sterren met verschillende massa. Onze zon ligt in het centrum. Gliese 581 c daarentegen aan het onderste eind.
De grootte van Gliese 581 c in vergelijking tot de Aarde
Artiestimpressie. Links voor Gliese 581 c, de ster in het midden en rechts Gliese 581 b.
Gliese 581 c is een exoplaneet die om de rode dwerg Gliese 581 cirkelt. Hij bevindt zich mogelijk in de bewoonbare zone van zijn zonnestelsel. Binnen deze zone is water in vloeibare vorm mogelijk. De planeet bevindt zich in het sterrenbeeld Weegschaal, ongeveer op 20,4 lichtjaren van de aarde verwijderd.
Inhoud
[verbergen]
* 1 Karakteristieken
o 1.1 Fysieke gegevens
o 1.2 Omloopbaan
o 1.3 Klimaat
* 2 Ontdekking
* 3 Vloeibaar water
* 4 Bronnen, noten en/of referenties
[bewerken] Karakteristieken
[bewerken] Fysieke gegevens
Met een vermoedelijke temperatuur van 0 tot 40°C is Gliese 581 c de eerste ontdekte planeet die vergelijkbaar is met de Aarde. Tegelijk is hij de kleinste tot nu toe ontdekte exoplaneet bij een Hoofdreeks-ster.
De berekening van de massa van de planeet hangt af van de andere planeten in het Gliese 581-stelsel. Door gebruik van de reeds bekende massa van Gliese 581 b en de aanname van het bestaan van Gliese 581 d, komt de massa van Gliese 581 c uit op ongeveer 5,03 keer de massa van de Aarde.
Ervanuitgaande dat Gliese 581 c een rotsplaneet is en geen ijsplaneet, betekent dat de doorsnede ongeveer 50% groter is dan de Aarde. De zwaartekracht van Gliese 581 c is naar schatting 2,2 keer sterker dan die van de Aarde.[1]
[bewerken] Omloopbaan
Gliese 581 c heeft een omlooptijd (een "jaar") van slechts 13 Aardse dagen en de afstand tot de ster Gliese 581 bedraagt slechts 7% (11 miljoen kilometer) van de afstand van de Aarde tot de Zon (150 miljoen km). Doordat de ster Gliese 581 kleiner en kouder is dan de Zon, valt de planeet Gliese 581 c toch binnen de bewoonbare zone.
[bewerken] Klimaat
Gliese 581 c heeft een geschatte gemiddelde oppervlaktetemperatuur tussen 0 en 40 °C.
De omloopbaan is mogelijk aan zijn zon gebonden, wat betekent dat hij tijdens zijn omloop precies één maal om zijn eigen as draait. Daardoor zou de planeet onderhevig zijn aan extreme klimatologische omstandigheden, die hem in een koude nachtzijde en een onbewoonbare dagzijde opdelen. Atmosferische stromingen zouden op de koude zijde weliswaar leven mogelijk maken. Het is echter waarschijnlijker dat deze van de zon afgekeerde zijde volledig is bedekt met ijs.[2]
[bewerken] Ontdekking
Beweging van de planeet en de ster om een gemeenschappelijk zwaartepunt. Wat gemeten wordt, is de beweging van de ster.
De planeet werd ontdekt door een team onder leiding van Stéphane Udry,onderzoeker bij het Observatorium van de Universiteit van Genève in Zwitserland, met gebruikmaking van het HARP instrument op de Europese Zuidelijke Sterrenwacht, de telescoop met een spiegeldiameter van 3,6 meter in het La Silla Observatorium in Chili.
Het team bestond uit onderzoekers van de universiteiten van Gèneve, Grenoble, Parijs en Lissabon.[3]
Udry's team gebruikte de radiaalsnelheid-techniek, waarbij de grootte en massa van een planeet worden vastgesteld op basis van de storingen die de baan van de moederster induceert via de zwaartekracht. De ontdekking van Gliese 581 c werd bekend gemaakt op 24 april 2007. Het team van Stephen Udry gaat met behulp van de Canadese MOST-telescoop vervolgstudies verrichten wanneer de planeet voor de ster Gliese schuift.
[bewerken] Vloeibaar water
Van Gliese 581 c wordt vermoed dat hij in de bewoonbare zone ligt waar vloeibaar water aanwezig zou kunnen zijn, wat een basisbehoefte voor het leven naar menselijk begrip is. Niettemin kon er tot op heden geen direct bewijs voor vloeibaar water worden geleverd.[4]
Er zijn technieken die de aanwezigheid van waterdamp zouden kunnen aantonen, zoals dat is gedaan bij HD 209458 b, maar dit vereist wel dat de planeet recht voor de ster schuift. Het is nog niet bekend of Gliese 581 c dit ook zal doen.
| < Vorige |
|---|