Werknemers zijn niet zomaar te ontslaan. Mr. Van Abbema
zet de belangrijkste spelregels rond ontslag op een rij.
Ontslag is op veel
manieren mogelijk. De meest gebruikelijke is dat u
gewoon uw baan opzegt. Als u een nieuwe baan krijgt, is
het natuurlijk wel even opletten dat u de nieuwe
arbeidsovereenkomst getekend en wel in huis heeft voor u
ontslag neemt bij uw oude werkgever. Het komt vaker voor
dan u denkt dat de nieuwe werkgever blij is dat u komt
maar dat dit later niet het geval blijkt. Er is een
misverstand of er is iets veranderd waardoor de nieuwe
werknemer niet meer nodig is. Ineens staat u op de keien.
En nog zonder uitkering ook, omdat u zelf uw baan hebt
opgezegd. Eigen schuld, zegt de uitkerende instantie in
dat geval.
Verder lopen er veel
ontslagprocedures via het CWI en natuurlijk via de
kantonrechter. Het kan zijn dat het op het bedrijf waar
u werkt niet meer zo goed draait, of dat men vindt dat u
niet zo goed functioneert. Er zijn vele mogelijkheden
die tot uw ontslag kunnen leiden.
Op staande voet
Ontslag op staande voet, hoor ik u denken, dat geeft de
baas toch zelf? Ja dat klopt, maar de gevolgen zijn zo
ingrijpend (u zit ineens zonder inkomen) dat er in bijna
alle gevallen wel geprocedeerd wordt.
Al weer een tijdje
geleden belde iemand mij omdat hij op staande voet
ontslagen was. “Komt u direct maar even langs”, was mijn
antwoord. In een dergelijke situatie is het van belang,
hoe vervelend ook, dat er snel gehandeld wordt.
Eenmaal bij mij op
kantoor bleek dat de persoon in kwestie ook een
rechtsbijstandverzekering had afgesloten. Natuurlijk had
hij die ochtend contact opgenomen met de
rechtsbijstandverzekeraar. Die was bepaald niet
enthousiast om het ontslag in behandeling te nemen. De
cliënt had zijn ‘dossier’, de die ochtend uitgereikte
ontslagbrief met de laatste salarisstroken en de
arbeidsovereenkomst naar de verzekering gestuurd, maar
had er een hard hoofd dat zijn zaak in behandeling zou
worden genomen.
Nu de cliënt toch bij me
was, heb ik zijn verhaal aangehoord en die middag nog op
zijn verzoek een brief geschreven. Twee dagen later
kreeg mijn cliënt een telefoontje dat de
rechtsbijstandverzekering zijn zaak niet in behandeling
zouden nemen. Het was ontslag op staande voet en dat had
hij aan zichzelf te wijten. Niet verzekerbaar en dus
afgewezen.
Ik heb de zaak verder behandeld.
Enige tijd later kwam
het ontslagverzoek, zoals dat volgens de wet wordt
vereist. De zaak diende twee maanden na het ontslag voor
de rechter. Het ontslag op staande voet werd door de
rechter van de hand gewezen. Maar omdat de rechter vond
dat de verhoudingen tussen werkgever en werknemer niet
meer goed waren, werd het verzoek tot ontslag wel
toegewezen. Wel met een hogere schadevergoeding. Het
salaris dat over de afgelopen periode niet was
overgemaakt, moest ook worden betaald. Zo had de cliënt
in elk geval wat financiële reserve.
Functioneren
Veel gebruikelijker is dat er kritiek bestaat op het
functioneren van een werknemer of op het omgaan met
collega’s of klanten. Recent werd hierover een uitspraak
gedaan door de kantonrechter in Zwolle. Een werknemer
was verschillende keren gewaarschuwd omdat hij zich
onfatsoenlijk gedroeg tegenover collega’s en klanten.
De werkgever vond dat
zijn gedrag niet verbeterde en diende een verzoek bij de
kantonrechter in om de arbeidsovereenkomst te beëindigen.
De kantonrechter stelde voorop dat de werknemer zijn
werk goed deed. Maar het knelpunt was de niet correcte
manier van omgaan met collega’s en klanten. Belangrijk
vond de kantonrechter wel dat er geen omzetverlies was
geleden.
De kantonrechter miste
in het verhaal van de werkgever dat de collega’s niet
betrokken waren geweest bij de pogingen om de relaties
te verbeteren. Daarmee legde de werkgever wel heel
eenzijdig de schuld bij de werknemer. Het is een taak
van de werkgever om de werknemer in staat te stellen om
door middel van trainingen en coaching zijn houding en
gedrag te verbeteren. Zolang dat niet gebeurd was, vond
de kantonrechter het te vroeg om de ontbinding van de al
lang lopende arbeidsovereenkomst uit te spreken.
Last in...
Recent is gewijzigd dat iedereen die het laatst een
organisatie binnenkomt, niet automatisch meer als eerste
ontslagen wordt. De “last in, first out”regeling is
verdwenen per 1 maart 2006. De
nieuwe regeling zal het afspiegelingsbeginsel worden,
als hoofdregel bij economische ontslagen. Dit houdt in
dat werknemers worden ingedeeld per functie in een
leeftijdsgroep. Binnen die functie zal degene met het
kortste dienstverband in aanmerking komen voor ontslag.
Overigens geldt dit principe alleen wanneer een
werkgever tien of meer werknemers wil ontslaan.
