GENÈVE - Franse, Portugese en Zwitserse sterrenkundigen hebben
voor het eerst een planeet ontdekt buiten ons zonnestelsel, die erg
lijkt op de aarde. Op de planeet is, in theorie, leven mogelijk.
Op de oppervlakte van de planeet, de 'Gliese 581 C', heerst een
aangename temperatuur tussen nul en veertig graden Celsius. Hij bevindt
zich op ruim twintig lichtjaren van de aarde, wat wil zeggen dat je er
vele eeuwen over zou doen om ernaartoe te reizen.
De planeet draait rond de ster Gliese 581, een 'rode dwerg'. Hoewel de
planeet vier keer dichter bij de ster staat dan de aarde bij de zon, is
de temperatuur er toch aangenaam. Dat komt omdat een rode dwerg, een
ster aan het einde van zijn levenscyclus, veel minder warmte uitstraalt
dan een ster zoals de zon.
De planeet is ontdekt door een team rond Stéphane Udry en Michel Mayor
van de sterrenwacht van Genève. Mayor was degene die in 1992 de eerste
planeet buiten ons zonnestelsel ontdekte.
De planeet is anderhalf keer zo groot als de aarde en ongeveer vijf keer
zo zwaar. ''Volgens onze modellen is de oppervlakte er ofwel rotsachtig
of goeddeels ingenomen door oceanen,'' zei Udry.
Er is een goede kans dat de oceanen op de nieuwe planeet met water zijn
gevuld. Water en een gematigde temperatuur zijn de voornaamste
voorwaarden voor de ontwikkeling van leven. ''Er zijn natuurlijk nog
andere elementen nodig voor leven, zoals koolstof en stikstof, maar die
zijn waarschijnlijk wel voorhanden,'' aldus Thierry Forveille, een ander
lid van het het Europese team ruimteonderzoekers.
De planeet is niet zelf gefotografeerd, maar geeft zich bloot door de
lichte tuimelbeweging waartoe hij door zijn omloop de ster, de spil van
het verre zonnestelsel, dwingt. De beweging is te vergelijken met die
van een hamerslingeraar, die ook gaat bewegen ten opzichte van zijn
hamer, als hij die ronddraait.
Of er werkelijk water aanwezig is op Gliese 581 C, kan alleen aan de
hand van speciale opnames worden vastgesteld. Maar voor opnames op zo'n
afstand zijn nog geen instrumenten beschikbaar. Dat moet binnen
afzienbare tijd wel mogelijk zijn met de nieuwe Amerikaanse James Webb-telescoop,
of met de Europese Corot-satelliet.
Of de mens ooit een sonde naar de nieuwe planeet zal sturen? Udry is
sceptisch. ''Hij bevindt zich op te grote afstand. Als we ooit een
tiende van de lichtsnelheid zouden bereiken, wat op zichzelf al een
prachtige prestatie is, dan hebben we nog twee eeuwen nodig.''
