logo box 450x250 historie dba67b

Deel 25: Urmond en Berg aan de Maas

Tussen Maas en Graetheide

44TussenMaasEnGraetheide dorpen

Urmond 1817, van oorsprong ook een straatdorp met de kerk langs hoofdstraat aan rand van het Maasdas. Latere uitbreiding, de benedenstad met Maashaven.

 45TussenMaasEnGraetheide dorpen

46TussenMaasEnGraetheide dorpen

Berg a/d Maas in 1817. Duidelijk een straatdorp met de kerk langs Dorpstraat, op de rand van het Maasdalrand. Over het Schoor loopt een kronkelige weg, mogelijk een restant van de “oude weg”.

47TussenMaasEnGraetheide dorpen Urmond en Berg aan de Maas in 1837
   
48TussenMaasEnGraetheide dorpen in 1925
   
49TussenMaasEnGraetheide dorpen in 1980

 

Samenvattend:

We hebben hier te maken met groep zeer oude dorpen waarbij men zich niet moet laten verleiden om de samenhang tussen de woonkernen te zoeken binnen de latere gemeentegrenzen. De grenzen zijn jonger dan de kernen. Het zou ons niet verbazen als het Stein bij de kerk ooit een zelfstandig dorp is geweest, dat pas later met Keerend werd samengevoegd.
We sluiten ook niet uit dat Keerend eerst met (oudste) Elsloo een geheel vormde, sterker nog hieruit voorkomt. Ook kan de burcht van Stein in oorsprong ouder zijn dan die van Elsloo (en niet andersom) en was deze het oudste bestuurscentrum van het oudste Elsloo.

Tevens vragen we ons af in hoeverre de middeleeuwse uitleg van de woonkernen door de Franken is bepaald. Misschien zijn al bestaande dorpen door de Franken uitgebreid en gehuchten gesticht en hebben zij hun losse hoeven langs al bestaande wegen gebouwd. De oude bevolking kan zich geschikt hebben naar de nieuwe heersers, of er was sprake van een samengaan. Het waren tenslotte zelf ook Germanen.
Ook kan men bij Maasdorpen niet zonder meer op basis van de huidige oude kernen de ontstaansgeschiedenis herleiden. De huidige oude kernen hoeven ook niet de middeleeuwse te zijn. Elsloo en Obbicht zijn bv door Maasverplaatsingen opgeschoven, misschien is Urmond ook ooit verschoven, de Maas heeft immers niet altijd langs Urmond en Berg gelopen.

De Franken hebben hun nieuwe woonplaatsen ingericht naar hun behoeften en waren vanwege de veeteelt gericht op het Maasdal. In hun woonplaatsen namen ze, voor zover toepasbaar en nog aanwezig, elementen van hun voorgangers over (vooral de wegen of gedeelten hiervan). Dit zou een verklaring kunnen zijn voor de onsamenhangende wegenstructuur bij de kerk van Stein. Het probleem is dat er geen schriftelijke en geen archeologische vondsten uit die periode bestaan, op basis waarvan men de gang van zaken zou kunnen reconstrueren. We vermoeden dat het Frankische Stein zich in eerste instantie ook concentreerde aan de voet van de helling langs het Maasdal, pas later is het zwaartepunt de helling opgeschoven (Op de Berg), dichter naar de akkers toe.

Eigenlijk is de geschiedenis van de dorpen een onoplosbare puzzel omdat er verschillende bewoningsgeschiedenissen in elkaar zijn geschoven en niet meer te onderkennen is wat bij welke bewoningsfase behoorde. Eigenlijk kunnen we pas vanaf 1500 een gefundeerd beeld van de dorpen schetsen en zijn nog elementen herkenbaar in de overgebleven oude kernen en restanten van het oude landschap.

50TussenMaasEnGraetheide dorpen

Het verplaatsen van een huis (en zelfs hele straten!) was niet zo desastreus als het klinkt. De huizen waren van vakwerk en waren "roerend goed". Men kon ze uit elkaar halen en elders weer in elkaar zetten. Natuurlijk ging dat niet vanzelf en wachtte men ook tot het moment dat de Maas de helling dreigde af te spoelen. De grond ging dus wel verloren, maar de huizen niet. Op deze wijze is Elsloo verplaatst van waar nu de Maas stroomt naar de huidige Dorp- en Raadhuistraat. Het toenmalige kasteel en de eerste kerk van Elsloo zijn bij een doorbraak van de Maas bij de Hal in ca 1450 verloren gegaan. Maar in de archieven vinden we tot in de 17e eeuw aantekeningen van huisplaatsen die verloren gingen door afspoeling.

51TussenMaasEnGraetheide dorpen

De bebouwing in de huidige gemeente Stein, waarvan veel straten een onvermoed rijk verleden kennen.

Redactie
bouwjaar woning
In eerste instantie kun je navraag doen bij het kadaster. Als het een eeuwenoude woning betreft, kun je ook navraag doen bij de mensen van het Aezel Projek, met name bij Louis Bours. Hier staat meer info >http://www.stichtingerfgoe dstein.nl/heemkunde/244-kadastraal-erfgoed-stein

Ook Harry Strijkers is een lopend geschiedenisboe k wat betreft Berg en Urmond > https://www.linkedin.com/in/harry-strijkers-0110b621/

Jos soons
Historie van ons huis
Wij zijn op zoek naar het bouwjaar van ons huis op de obbichterstraat 18 6129as berg aan de maas
Waar kunnen we hier voor zijn ????

Gr jos en samantha soons

Laat reactieformulier zien